Trước khi niềng #4: Cười hở lợi, niềng răng xử lý được phần nào?
Cười hở lợi có 3 nguyên nhân: răng, xương hàm, môi trên. Niềng giải quyết được phần do răng. Cách biết ca của bạn thuộc nhóm…

Răng khôn không phải nguyên nhân chính làm răng chen chúc, nhưng có thể làm chen chúc nặng thêm khi mọc nghiêng, và có thể là vật cản khi kế hoạch niềng cần kéo lùi răng. Nhổ hay giữ, và nhổ vào lúc nào, bác sĩ quyết định dựa trên phim và kế hoạch niềng của từng người, không có câu trả lời chung cho mọi ca.
Nhiều người nghĩ răng khôn mọc lên sẽ đẩy cả hàng răng về phía trước làm răng cửa chen chúc. Theo quan điểm chuyên môn hiện nay, răng khôn không phải nguyên nhân chính của việc này. Răng khôn (răng số 8) nằm ở tận cuối mỗi hàm, cách xa răng cửa.
Răng chen chúc thường do hàm không đủ chỗ cho kích thước răng, do di truyền, do mất răng sữa hoặc mất răng trưởng thành sớm, hoặc do thói quen. Vì vậy nhổ răng khôn không giúp răng cửa tự thẳng lại.
Có một ngoại lệ cần biết: răng khôn thường mọc ở tuổi 18–25. Nếu răng khôn mọc nghiêng, đâm vào răng số 7, lực mọc của răng số 8 ép lên nhóm răng phía trước, nên có xu hướng làm tình trạng chen chúc nặng hơn. Lúc này răng khôn không phải thủ phạm gốc, nhưng là yếu tố làm nặng thêm.

Với nhiều ca niềng, bác sĩ cần đưa các răng về phía sau để lấy chỗ, ví dụ khi kéo lùi răng hô. Lúc đó, răng khôn ở cuối hàm có thể chắn đường các răng đi lùi. Trong trường hợp này, nhổ răng khôn là để mở đường cho kế hoạch, không phải vì răng khôn đã làm răng xô lệch.
Nói cách khác, “có cần nhổ hay không” là câu hỏi về kế hoạch niềng của bạn, không phải câu hỏi về răng khôn nói chung. Hai người cùng có 4 răng khôn có thể nhận hai lời khuyên khác nhau, vì hướng kéo răng và lượng chỗ cần lấy của mỗi người khác nhau.
Ngược lại, nếu kế hoạch không cần kéo răng lùi và răng khôn chưa gây vấn đề gì, bác sĩ có thể chỉ theo dõi qua phim.

Một lý do khác khiến bác sĩ cân nhắc nhổ răng khôn: răng khôn hàm dưới hay mọc nghiêng, chạm vào cổ răng số 7 ngay phía trước. Chỗ tiếp xúc này tạo khe dễ đọng thức ăn, khó vệ sinh nên răng số 7 dễ bị sâu. Trong độ tuổi răng khôn đang mọc (18–25), răng khôn nghiêng còn đẩy vào răng số 7, lực này truyền lên nhóm răng phía trước và có thể làm chen chúc nặng hơn. Khi đang niềng, việc vệ sinh vốn đã khó hơn, nên vấn đề này càng cần chú ý.
Để biết răng khôn của bạn mọc thế nào, bác sĩ cần xem phim toàn cảnh. Dấu hiệu bạn có thể tự để ý gồm: đau hoặc sưng nướu ở cuối hàm, hôi miệng kéo dài ở vùng đó, hoặc thức ăn hay đọng ở khe sau cùng. Những dấu hiệu này chỉ là gợi ý để đi khám, không đủ để kết luận. Bạn không tự đánh giá được qua soi gương, vì phần lớn răng khôn nằm sâu hoặc mọc ngầm trong nướu và xương.

Tùy kế hoạch. Nếu cần nhổ, việc này thường được xếp trong kế hoạch tổng thể mà bác sĩ lập ngay từ buổi tư vấn, và thường làm trước khi gắn niềng để răng có đường đi thông thoáng ngay từ đầu. Nếu răng khôn mới bắt đầu mọc khi bạn đang niềng, bác sĩ sẽ xem phim và quyết định nhổ hay theo dõi tiếp.
Với trường hợp cần nhổ, bạn có thể xem trang Nha khoa tổng quát của phòng khám để biết các điều trị thường làm cùng kế hoạch niềng.

Sau khi nhổ răng khôn, bạn thường thấy sưng và ê vài ngày; mức độ tùy răng mọc thẳng hay mọc lệch, mọc ngầm. Bác sĩ sẽ gây tê khi nhổ, dặn cách chăm sóc và hẹn kiểm tra lại. Thời gian hồi phục mỗi người một khác, bác sĩ sẽ cho bạn thông tin cụ thể sau khi xem phim.

Răng khôn không phải thủ phạm, nhưng có thể là vật cản, và khi mọc nghiêng còn có thể làm chen chúc nặng thêm.
Nếu bạn đang phân vân có nên nhổ răng khôn trước khi niềng, đừng quyết định trước khi có phim.
Không đúng. Răng khôn không phải nguyên nhân chính làm răng chen chúc, nên nhổ răng khôn không giúp răng tự thẳng lại. Riêng ở tuổi 18–25, răng khôn mọc nghiêng đâm vào răng số 7 có thể làm chen chúc nặng hơn, và khi đó bác sĩ cân nhắc nhổ để tình trạng không xấu thêm. Nhổ cũng cần khi răng khôn cản kế hoạch niềng.
Bác sĩ xem phim để biết răng khôn mọc thẳng hay lệch, có chạm răng bên cạnh không. Có thể nhổ hoặc theo dõi tùy tình trạng và kế hoạch niềng.
Được trong nhiều trường hợp. Nếu kế hoạch không cần kéo lùi răng và răng khôn không gây vấn đề, bác sĩ có thể giữ lại và theo dõi.
Phim toàn cảnh (panorama) cho thấy răng khôn nằm ở đâu và mọc thế nào. Một số ca bác sĩ cần thêm phim khác để xem rõ vị trí so với dây thần kinh và xoang. Bác sĩ chỉ định theo từng ca.
Nội dung chỉ mang tính tham khảo. Kết quả tùy tình trạng mỗi người, cần bác sĩ thăm khám và chụp phim.
Nha khoa Quốc Đạt là phòng khám chuyên sâu niềng răng tại 447 Man Thiện, phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM, thành lập năm 2022 bởi Bs Nguyễn Quốc Đạt và Bs Nguyễn Hoàng Gia.
Bài liên quan: Gói khám và tư vấn niềng răng
Cười hở lợi có 3 nguyên nhân: răng, xương hàm, môi trên. Niềng giải quyết được phần do răng. Cách biết ca của bạn thuộc nhóm…
So đường giữa răng cửa với nhân trung và cằm để biết lệch do răng hay do xương. Lệch răng niềng chỉnh được; lệch xương cần…
Niềng thay đổi vùng miệng, độ nhô môi và nụ cười; không đổi mũi, gò má, xương hàm. Bảng 2 cột "đổi được / không đổi"…
Bác sĩ khám, chụp phim và tư vấn kế hoạch điều trị cho riêng bạn.